Kategori | Sağlık

Hamilelikte yaşanan kansızlık ve demir eksikliği için ne yapmak gerekir?

Oksijen kanda hemoglobin adı verilen bir protein aracılığıyla taşınır. Kırmızı kan hücrelerinde olan hemoglobin aynı zamanda kana kırmızı rengi veren maddedir. Hemoglobinin normalden düşük olması ise anemi olarak isimlendirilir. Kadınlarda özellikle hamilelik döneminde en çok karşılaşılan anemi türü demir eksikliği anemisidir.

-- Sponsorlu Bağlantılar --


Demir, hemoglobinin ana yapısında bulunan bir elementtir. ABD’de kadınların yüzde 10 – 30 arasının anemik olduğu düşünülmektedir. Kadınlar erkeklere göre anemiye biraz daha eğilimlidirler. Bunun temel nedeni adet kanamaları ile düzenli ve sürekli olarak kan kaybetmeleridir. Ayrıca, kadınların beslenme alışkanlıklarının erkeklerden farklı olması da anemiye olan eğilimi artırmaktadır. Hamilelik anemi riskini arttıran bir süreçtir. Kan temel olarak iki bölümden oluşur. Birinci bölüm şekilli elemanlar denilen akyuvar, ikinci kısım ise bu şekilli elemanları taşıyan sıvı yani alyuvar gibi hücreler. Kırmızı kürelerin (alyuvar, eritrosit) plazmaya göre olan yüzdesine hematokrit adı verilir. Normalde hematokrit yüzde 38 -45 arasındadır. Yani kanın yüzde 38 – 45 şekilli elemanlar geri kalanı ise plazma oluşturulmaktadır. Hamilelik sırasında kan hacmi yaklaşık % 50 artar. Bu artışın büyük bir bölümü plazma kısmında gerçekleşir. Kırmızı kan hücreleri plazma kadar hızlı çoğalmazlar.

Bu durumda kanın içinde alyuvar konsantrasyonu azalır ve hamilelik öncesi dönemde olduğundan daha da aşağılara iner. Bu durum özellikle hamileliğin ilk yarısında belirgindir. Hamilelik ilerledikçe alyuvar üretimi artar. Üretim artışı ise demire olan ihtiyacı arttırır. İlk başlarda ihtiyaç olan demir vücuttaki depolardan karşılanır ancak çoğu zaman bu depolar ihtiyacı ödemede yetersiz kalır. Eğer kişi diyet ya da ilaçlar ile yeteri kadar demir almıyorsa, anemi ortaya çıkar. Bu tür anemiye hemo dilüsyonel anemi adı verilir. Hamile kadınların yaklaşık % 20 sinin anemik olduğu bilinmektedir. Genellikle hemoglobinin 10 gram altında olması anemi olarak tanımlanır. Hemodilüsyon varlığında hematokrit düzeyi 38-45% den 34% düşer. Çoğul gebeliklerde bu değer % 30 lara kadar inebilir. Gebeliğe bağlı bu fizyolojik hemodilüsyon oksijen taşıma kapasitesinde bir azalmaya neden olmaz ve aneminin hamilelikte doğurduğu riskleri arttırmaz. Asıl sorun olan hamileliğe anemik olarak başlamak ya da hamileliğin ilk 3 ayında anemik olmaktır.

Hamilelikte görülen aneminin nedenleri

Demir eksikliği anemisinin en çok karşılaşılan nedeni yetersiz demir alımıdır. Demir hayvansal gıdalarda ve yeşil yapraklı sebzelerde bol miktarda bulunur.
Folik asit yetersizliği de anemiye neden olur.
Basil ya da benzeri patolojiler nedeni ile kronik kan kaybı
Gelişmekte olan bebeğin annesinin depolarını kabul etmesi
Travma, kaza gibi durumlarda ani ve fazla miktarda kan kaybı

Diğer anemi nedenlerihamilelik
Demir eksikliğini tetikleyen faktörler
Çok hamilelik
Beslenme bozukluğu
Sigara kullanımı (besin maddelerinin emilimini azaltır)
Alkol kullanımı
Sindirim sistemi hastalıkları
Bazı ilaçların kullanımı

Demir eksikliği belirtileri nelerdir?

Bir çok durumda kişi anemik olduğunun farkında değildir. Anemi birden değil de yavaş yavaş geliştiğinde vücut bu duruma tolerans geliştirir. Anemi sıklıkla rutin yapılan incelemeler sırasında anlaşılır. En çok karşılaşılan belirtiler bunlardır:

  • Halsizlik
  • Çabuk yorulma
  • Merdiven çıkma, yürüyüş gibi aktivitelerde hemen yorulma ve nefes nefese kalma
  • Genel baş dönmesi, baygınlık
  • Baş ağrısı
  • Sarılık (nadir)
  • Karın ağrısı (nadir).

Bu belirtilerin büyük bir kısmının hamileliğin erken döneminde de normalde görülebilen yakınmalar olduğu gözden kaçırılmamalıdır.

Anemi tedavisi

Tedavi sırasında anne adayının demir depolarının yeniden doldurulması amaçlanır. Bundan dolayı ağızdan alınan ilaçlar verilir ve demir açısında zengin bir beslenme programı uygulanır. Günlük doz 200 mg elementer demirdir. Tedavi sonucunda anemi iyileşse bile demir depolarının dolmasını sağlamak için tedaviye 3 ay daha devam edilir.

Anemi tedavisinin bulantı, kusma, kabızlık, midede rahatsızlık gibi yan etkileri ortaya çıkabilir. Yan etkilerden kurtulmak için haplar yemeklerden sonra alınabilir. Anemi tedavisi esnasında anne adaylarının demirin emilimini azaltan besinleri kabul etmemesi ve bu tarz ilaçları alması gerekir. Bunlar arasında antiasit ilaçlar, yumurta, kalsiyum tuzları, süt ve süt ürünleri, tetrasiklin türü antibiyotikler yer alır. Demirin emilimini artırmak için demir ilaçlarının portakal suyu, proteinden zengin gıdalar ile birlikte ve aç karnına alınması uygun olur. Bununla birlikte karaciğer, kırmızı et, yumurta, kuru fasulye, tahıl, taze sebze, kuru meyve gibi demirden yana zengin besinlerin tüketilmesi gerekir.

Demir eksikliği hangi sorunlara yol açar?

Demir eksikliği anemisi hamilelikte bazı sorunlara neden olabilir. Bunların en önemlisi erken doğum riskindeki artıştır.

Erken doğum riskinde artış,
Rahim içi gelişme geriliği,
Doğum sonrası annenin iyileşmesinde gecikme,
Doğum sonrası annede enfeksiyon riskinde artış,
Doğumda normal miktardaki kan kaybının anemik kadında tehlike yaratacak seviyelere ulaşması.

Demir eksikliğine karşı nasıl önlem alınabilir?

Yeterli miktarda demir içeren besinler alın.
Yeterli miktarda folik asit içeren gıdalar alın.
Yeterli miktarda C vitamini alın. C vitamini demirin bağırsaklardan emilmesini kolaylaştırır.
Kontrollerinizi ihmal etmeyin.
Doktorunuz tarafından verilen vitamin ve demir ilaçlarını düzenli olarak kullanın.

-- Sponsorlu Bağlantılar --

Yorum yazın

Kategoriler

Arşivler